โดย blpbs_wb » พฤหัสฯ. 28 มิ.ย. 2012 10:22 am
คำถาม
1.) Bullet bulk LPG ขนาด 4.3 ตัน เท่ากับกี่ลิตร หาค่าอ้างอิงที่เป็นมาตรฐานได้จากที่ไหนครับ
คำตอบ
เนื่องจากถังมีปริมาตรต่ำกว่า 9,000 ลิตร การติดตั้งจะมีระยะห่างจากอาคารหรือเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 7.5 เมตร แต่ถ้าถังมีปริมาตรเกิน 9,000 ลิตร จะต้องใช้ระยะห่างเพิ่มขึ้นเป็นไม่น้อยกว่า 15 เมตร ดังนั้น ถังขนาดบรรจุก๊าซ LPG 4.3 ตัน จึงสร้างมาเป็นอยู่ในกลุ่มของถังที่มีปริมาตรต่ำกว่า 9,000 ลิตร การออกแบบถังโดยแต่ละบริษัทที่สร้างจะใช้ตัวแปรที่เป็นค่าปริมาตรจำเพาะของ LPG ต่างกัน เช่น บริษัท ยูนิมิต เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด (มหาชน) จะใช้ค่าปริมาตรจำเพาะที่ 1.8 ลิตร/kg และคิดปริมาณที่บรรจุก๊าซได้ตามกฎหมายที่ 85 % โดยปริมาตร เช่น ถังขนาดไม่เกิน 9,000 ลิตร ของ บริษัท ยูนิมิต เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด (มหาชน) จะมีปริมาตร ตามออกแบบเท่ากับ 8,949 ลิตร เมื่อนำมาคำนวณกลับจะได้ปริมาตรบรรจุประมาณ 4.3 ตัน โดยอาศัยสูตร ดังนี้ (8,949 ลิตร x 85 %)/1.8 = น้ำหนัก LPG ( หน่วยตามจริง )
หมายเหตุปริมาตรจำเพาะของ LPG = 1 / ความหนาแน่นของ LPG
ปริมาตรจำเพาะหรือความหนาแน่นของ LPG มีการเปลี่ยนแปลงตามสัดส่วนของก๊าซผสมที่เป็น LPG และอุณหภูมิ
คำถาม
2.) การขนส่ง LPG ทางรถยนต์ใช้กับสถานีบริการและการขนส่งก๊าซ LPG ทางเรือให้กับคลังก๊าซ มีค่าการสูญเสียของสินค้า บวกลบเท่าไรครับ คำนวณอย่างไร หาค่าอ้างอิงที่เป็นมาตรฐานได้จากที่ไหนครับมีกฎหมายกำหนดหรือไม่
คำตอบ
การขนส่ง LPG ไม่ว่าจะทางรถขนส่งก๊าซหรือทางเรือ ถ้าขนส่งก๊าซLPG ที่เป็นของเหลวภายใต้แรงดันอุณหภูมิจะมีผลปริมาตรของก๊าซ LPG ที่เปลี่ยนไป ประเทศไทยระหว่างเวลากลางวันอุณหภูมิมีการเปลี่ยนแปลงจากประมาณ 25 องศาเซลเซียส ถึง 42 องศาเซลเซียสโดยประมาณ ซึ่งปริมาตรของก๊าซที่บรรจุจะเปลี่ยนแปลงด้วย ดังนั้น กฎหมายจึงกำหนดห้ามบรรจุก๊าซเกิน 85% ของปริมาตรถัง ทั้งนี้ เพื่อความปลอดภัยจากการขยายตัวของก๊าซที่อาจมีผลต่อความแข็งแรงของถัง
จากที่กล่าวมาจะพบว่าการถ่ายก๊าซ LPG ออกจากถังขนส่งสู่ถัง ณ สถานีบริการหรือคลัง จะเกิดความแตกต่างของอุณหภูมิของภาชนะทั้งต้นทางและปลายทาง และมักจะเกิดความสูญเสียของก๊าซ LPG ไปบางส่วนกฎหมายไม่ได้กำหนดค่าความสูญเสียจากการถ่ายเทก๊าซ แต่ได้มีการกำหนดระหว่างผู้ค้าก๊าซ LPG ไว้ดังนี้
ถ้าถ่ายเทก๊าซจากถังเก็บและจ่ายก๊าซสู่ถังขนส่ง (รถขนส่งก๊าซ) หรือจากรถขนส่งสู่ถังในสถานีบริการ รถขนส่งที่เป็นรถต่ำกว่ารถ 10 ล้อ (6-10 ล้อ ) ยอมให้เกิดความสูญเสียของก๊าซ LPG ไม่เกิน 30 กิโลกรัมต่อครั้ง แต่ถ้าเป็นรถกึ่งพ่วง ยอมให้เกิดความสูญเสียของก๊าซ LPG จากการถ่ายเทระหว่างภาชนะไว้มี 50 กิโลกรัม ต่อครั้ง กรณีที่เป็นถังขนาดใหญ่มากกับเรือขนส่งก๊าซ ยอมให้เกิดความสูญเสียของก๊าซ LPG 0.05% ของปริมาตรก๊าซที่นำมาจากเรือขนส่งก๊าซสู่ถังเก็บและจ่ายก๊าซขนาดใหญ่ต่อครั้ง
หมายเหตุ กรณีที่เกิดความสูญเสียของก๊าซ LPG มากกว่าที่กำหนด ก็เป็นการตกลงกันระหว่างผู้รับกับผู้ส่ง เพื่อการเยียวยาต่อกัน